Dakshinkali

Ter informatie:

De hindoegodin Kali (de zwarte is de verwoestende tegenhanger van haar echtgenoot Shiva. Ze is de dochter van Durga en een incarnatie van de godin Parvati. De godin is bekend onder diverse namen. Als Kali Ma vereert men haar als de Zwarte moeder. Als Bhairava is ze de vrouw van de god Bhairav, een manifestatie van Shiva in zijn rol van vernietiger. Kali geldt ook als de godin van de mysteriën.
De meeste godinnen ontlenen hun status aan hun echtgenoot. Zo niet Kali. Ze is een onafhankelijke godin waar men danig rekening mee moet houden. Ze kan natuurrampen veroorzaken, maar ook demonen uitbannen die de kosmische orde bedreigen. Om Kali tevreden te stellen, zijn bloedige dierenoffers vereist.
Kali belichaamt ook de vrouwelijke energie, Shakti. Zonder deze oerkracht kan Shiva niet functioneren. In de Kalika Purana, een bundel verhalen over de godin, staan de erotische capriolen van Shiva en Kali vermeld. Opvallend is dat de godin daarbij de dominante partij is.
Kali wordt afgebeeld met een zwarte of donkerblauwe huid, een uitgestoken rode tong en met een ketting van schedels. In haar linkerhand heeft ze en bebloed zwaard en in haar rechterhand houdt ze een afgehouwen hoofd bij het haar vast. Ze danst op het liggende lichaam van haar echtgenoot, een bewijs dat Kali de overhand heeft.
In en rond de vallei van Kathmandu zijn nogal wat heiligdommen aan Kali gewijd. Het bekendste is de tempel van Dakshinkali.

Om half vijf vanmorgen ging de wekker af. Vandaag zouden we een bezoek gaan brengen aan de tempel van Dakshinkali. De tempel van Dakshinkali ligt 20 km ten zuiden van de hoofdstad en is het voornaamste heiligdom van de godin Kali in de vallei. De plaats geniet vooral bekendheid vanwege de dierenoffers die de bevolking hier twee keer per week (dinsdag / zaterdag) brengt ter ere aan de bloeddorstige Godin van de Wraak. Het was dinsdag en dus een geschikte dag.
We gingen samen met de twee neven Bishow en Bashu die we hadden leren kennen tijdens de trekkingen rond de Annapurna en Langtang. Voor beide was het een bijzondere gebeurtenis die ze normaal gesproken maar een (a twee) keer per jaar doen. Samen met ons was dan ook een extraatje en het is natuurlijk altijd goed om de goden gunstig te stemmen. Wij betaalden de rammelende taxi en nadat onderweg nog even de banden werden opgepompt kwamen we om ongeveer zes uur aan. De redden om zo vroeg te vertrekken had alles te maken met het feit dat het er heel erg druk kan zijn met offers en je dus achteraan moet aansluiten. De mannen moesten vandaag hun boterhammen nog verdienen en dus wilden ze weer redelijk op tijd terug zijn (wanneer de toeristen weer de straat op gaan).
De tempel van Kali ligt in een kom tussen twee heuvels, op de plaats waar twee riviertjes samenkomen. Nadat we de taxi waren uitgestapt was goed te zien dat het al erg druk was. Opvallend veel souvenirkraampjes, eetstalletjes en verkopers van offergaven (waaronder geiten en hanen) stonden langs een lange en steile trap naar het heiligdom. Eerst moest er een mandje met offers (kokosnoot, bloemen, wierook, kaarsen, kammetje, koortjes, rijst, etc.) worden gekocht en even dachten we dat ze geen beest zouden offeren maar aangekomen bij een hanenverkoper begonnen de onderhandelingen. Een voor een werden de hanen aan de poten opgepakt en gewogen. Uiteraard moet er voor een oude zware haan meer betaald worden dan voor een jonge. Het werd er eentje tussenin en er werd 600 rupee (6 euro) betaald. Volgens ons betaal je in Nederland in de supermarkt toch net even iets minder maar we kunnen ons natuurlijk vergissen. Handel is handel, ook al is het voor een goed doel. Nadat we naar beneden waren gelopen deden de heren de schoenen uit en werden de broeksriemen en portemonees uit de broek gehaald (er mag geen leer in de tempel). Ook wij mochten niet verder. Met het mandje en de haan in de hand liepen ze naar binnen.
In de tempel staat het beeld van de zesarmige godin die een mens vertrapt. Koning Pratap Malla liet dit zwart-stenen beeld plaatsen, nadat hij hiertoe in een droom door de godin was aangespoord. Vroeger bracht men mensenoffers aan Kali. Nu zijn het voornamelijk geiten, hanen en eenden die deze eer te beurt valt. Alleen mannelijke, niet-gecastreerde dieren komen daarvoor in aanmerking. Het offeren is een spectaculaire, maar ook erg bloederige aangelegenheid. Een man met opgerolde broekspijpen snijdt met een vlijmscherp mes de dieren de keel of kop af, waarna het bloed over zijn blote voeten stroomt en op het beeld van Kali spat.
Tempel en offerplaats zijn voor niet-hindoes taboe, maar de gebeurtenissen zijn van buitenaf goed te volgen. Het was er inmiddels al erg druk en de geiten en hanen werden aan de lopende band aangevoerd. Wij hebben ongeveer een half uur staan kijken naar het offeren. Twee geiten en een tiental hanen lieten hierbij het leven. Ook de andere attriburen werden geofferd.
Na het offeren worden de kadavers gewassen, in vaten kokend water gedompeld en gevild. Dit gebeurde uiteraard ook met de geofferde haan van Bishow en Bashu. Daarna neemt men de offergaven mee naar huis voor een feestmaal: in de meeste Nepalese huishoudens prijkt vlees immers niet vaak op het menu. De haan werd in een zakje gedaan waarbij de poten eruit staken. Tijdens het offeren had Bishow gevraagd voor een goed leven en een succesvol trekkingsbureau. Bashu had gewenst ooit een reis te mogen maken naar een Westers land (hij heeft het hier al vaak over gehad tijdens de trekkings).
Nadat we nog aardappelcurry hadden gegeten en een kopje thee hadden gedronken (ontbijtje) zijn we weer teruggelopen naar de taxi.
Op de weg naar de taxi kwamen we nog diverse geiten en hanen tegen. Het is ons niet helemaal duidelijk of deze begrijpen wat er staat te gebeuren want zowel de geiten als de hanen stribbelde flink tegen. Het was een bloederige maar zeer bijzondere ervaring.
Hierna zijn we met zijn tweeën nog naar Patan geweest, de derde koningsstad en laatste die we nog wouden zien. Hiermee denken we een goed beeld van Nepal te hebben gekregen en kunnen we weer verder naar de volgende bestemming.